Filosofie

Uit dit ontstond tussen de 3de en 9de eeuw de metafysische school en de intrede van het Boeddhisme.

De bekende stromingen bij ons zijn de Confucianistische, Boeddhistische, Tibetaanse en Neoconfuciaanse. In de Chinese filosofie legt men de nadruk op “Tien-Tao”, “De weg van de hemel” en de “Yan-Tao”, “De weg van de mens”. Hemel is niet enkel de “natuur” maar ook de bron van alle leven en menselijke waarden.

De eenheid van Hemel en Mensdom

Hemel houdt ook in, het “universum” een organisme dat creatieve levenskracht bezit. De creatie van alle leven is niet een mechanisch psychisch proces, maar een spiritueel doelgerichte procedure.

D.w.z. de mens is het resultaat van de hemel haar onophoudelijke creatie van nieuwe wezens met meer en meer wijsheid. Zich baserende op wijsheid en deugd voorzien door de hemel, creëert de mens een verhoogde gesofistikeerde en verfijnde cultuur en dus culturele waarden.

Nieuw leven en nieuwe waarden worden constant in de menselijke samenleving en universum gebracht. De eerste noemt men, “de geboorte van nieuw leven”, de tweede “het uitspelen van zijn eigen aard”.

Deze combinatie noemt men “de eenheid van hemel en mensdom”.

Deze filosofie werd vooral gebruikt door de Confusianisten. en ook wel door Boeddhisten en Taoïsten. Confusianisten legden echter de nadruk op “ethiek”, Taoïsten op “artistiek” en Boeddhisten op “religie”.

Het concept van “eenheid van hemel en mensdom” spruit voort uit de Chinese levensbeschouwing “tevreden zijn met zijn lotsbestemming in het leven door de hemel bestuurd”. Van hieruit is er een eindeloze in de natuurlijke wereld, en kan men meer genieten van de rijkdom van gevoelens in de wereld van de ethiek.

Men kan harder werken met een vredevolle geest en wordt minder verstrooid door externe omstandigheden. Dit is belangrijk omdat het werk van de mens het werk van de hemel is. Weldadigheid, menselijke ordening van de maatschappij, menselijk gedrag zoals beleefdheid en ceremonie word nagestreefd.

Weldadigheid

Wat moreel juist is noemt men weldadig, het is een ingeboren eigenschap van de mens, maar hoe rijker hoe beter. “Liefde voor alles” noemt men “Weldadigheid”.

Ceremonie

“Ceremonie” vraagt om rationele voorgedachte, gereserveerdheid en zelfbedwang. Hierdoor behoudt men ethiek in de samenleving en moedigt men aan om harmonieus in groep te leven en dit verder to ontwikkelen.

Verwantelijke Vroomheid

“Weldadigheid” en “ceremonie” zijn onafscheidelijk en aanvullend, behoren tot de mens zijn natuurlijke aard en brengen deugden voort zoals verwantelijk respect voor anderen en broederlijke verplichtingen met zusters en broeders, loyaliteit en invoelend voor anderen en handelend in vertrouwen.  In de Chinese samenleving legt men de nadruk op de deugd van “verwantelijke vroomheid”.

Deze familiale ethiek komt voort uit een “clan-georiënteerde” maatschappij. Maar dit is ook een “universele ethiek”!

Individueel menselijk leven kan immers niet gescheiden worden van het macroniveau leven van het universum. Het respect en de liefde voor het leven is ook de hoofdzaak voor de reden van bestaan. Enkel door “verwantelijke vroomheid” naar de ouders toe en liefdevolle goedheid naar de kinderen toe kan men de levenservaring van het verleden tot op heden, en naar de toekomst toe verrijken, door een ononderbroken levensstroom te vormen en de creatieve continuïteit van het universum uit to drukken.

De traditionele begrippen zoals de hemel eren, offeren aan de voorouders, verwantelijke vroomheid aan de ouders, zijn een expressie van respect en dankbaarheid aan het leven en cultuur.

Zij vinden nog steeds een rechtvaardige plaats in onze moderne maatschappij waar zij een stevig fundament vormt voor de weg naar de modernisatie.